Rozmyślny presel

Białko jest wyjątkowo ważnym skład­nikiem naszego pożywienia. Oczy­wiście, nie można powiedzieć, że jest ważniejsze, niż pozostałe składniki, lecz jeżeli poziom białka spadnie po­niżej wartości krytycznej, lub jest to białko niepełnowartościowe, spoży­wane w niedostatecznej ilości i przez dłuższy czas, to dochodzi do zabu­rzeń - u dzieci w okresie wzrostu w rozwoju somatycznym i psychicz­nym, a u dorosłych do różnych dys­funkcji, na przykład do obniżenia odporności organizmu.Minimalna dawka białka podtrzy­mująca życie została ustalona wiele lat temu na 0,8 g na 1 kg wagi ciała. Podkreślam, że to jest ilość minimal­na, to znaczy pozwalająca na przeży­cie w miarę w dobrym stanie. Nie jest więc to ilość optymalna! Podana war­tość jest kompromisem między polity­kami a fachowcami. Sporo można się na ten temat dowiedzieć z literatury, którą dysponuje księgarnia internetowa. Można oczywiście przeżyć, konsumując pożywienie za­wierające 0,5 g białka na kilogram masy ciała. Problem polega na tym, że ludzie, którym to się udało, waży­li maksymalnie 60 kg.Niedawno pojawiła się druga teo­ria twierdząca, że „białka nigdy dość.” Wcześniej zalecana proporcja podażyenergetycznej 10-15% sięgnęła 30%! Niestety nie chodzi jedynie o ilość białka, ale też o jakość której odpowiadają odżywki białkowe. W tej sprawie nie mamy jasności - większość kole­gów twierdzi, że białko pochodzenia zwierzęcego jest znacznie lepszej ja­kości. Pomimo tego, jako standardu ja­kości, używa się składu aminokwasów odpowiadającego składowi białka ja­ja kurzego. Dzięki nowoczesnym tech­nologiom produkcji mamy już nowe źródła, których wartość i jakość prze­wyższa wyraźnie ten standard. Co się może stać, jeżeli spożywa się zbyt dużo białka?Nadmierne spożycie białka wyma­ga w organizmie neutralizacji po­wstałych aminokwasów, a do tego potrzebny jest przede wszystkim wapń. W przypadku jego niedoboru organizm jest zmuszony do pobiera­nia go z tkanki kostnej. Wzrasta wów­czas ryzyko osteoporozy.Zalecane spożycie 30% białka w po­żywieniu, które jest podstawą diety wysokobiałkowej, teoretycznie powin­no być błędem. Jest jednak ono możli­we w pewnych sytuacjach. Dotyczy to przede wszystkim ludzi w starszym wieku cierpiących na niedoczynność pracy żołądka lub śledziony. Oprócz tego długotrwałe przedawkowanie biał­ka, wbrew twierdzeniom dr Atkinsa, może być przyczyną otyłości.To są niemniej jednak tylko symp­tomy możliwego ryzyka, które grozi małej części populacji. Sportowcy na­leżą do grupy osób, które nie muszą kierować się stale jeszcze zalecanym progiem konsumpcji 10-15% białek w pożywieniu. Wręcz przeciwnie - aktywni sportowcy potrzebują go o wiele więcej, w przybliżeniu 1,6-3,0 g na kg wagi ciała, w zależności od typu treningu i uprawianego sportu. Zabezpieczenie takiej ilości białka nie­sie za sobą znaczne koszty i wymaga spożywania specjalnych produktów - suplementy diety, to znaczy kon­centratów białkowych, zazwyczaj na bazie modyfikowanych produktów na­białowych, mlecznych. Zawierają one przy tym znaczną ilość wapnia, co zapewnia ochronę organizmu przed deficytem tego pierwiastka.